معاملات فردایی چیست

معاملات فردایی چیست
معاملات فردایی چیست؟

معاملات فردایی چیست؟

با توجه به اینکه در نظام پولی و بانکی کشور معاملات آتی ارز به رسمیت شناخته نمی‌شود و بر اساس مقررات این کار غیرقانونی است، در سال‌های اخیر بازاری غیررسمی در اقتصاد کشور تشکیل شده است که اصطلاحا به آن بازار معاملات فردایی گفته می‌شود. با توجه به وجود این معاملات، مطالعه‌ای در پژوهشکده پولی و بانکی کشور انجام شده است که در آن به بررسی تجربه و ماهیت حقوقی معاملات فردایی ارز در بازار غیررسمی پرداخته است. در این پژوهش تعریف مشخصی از معاملات ارزی فردایی عنوان شده است.

در این تعریف آمده است منظور از معاملات ارزی یا طلای فردایی، مبادلاتی است که در آن ذی‌نفعان بازار ارز در پایان یک روز معاملاتی، در رابطه با قیمت ارز در روز آینده با یکدیگر وارد معامله می‌شوند و براساس پیش‌بینی‌هایی که از نرخ ارز در روز آینده دارند، طرفین تعهداتی را بر عهده می‌گیرند. در واقع تلاش می‌کنند با پیش‌بینی صحیح نرخ ارز در آینده به سود مرتبط دست پیدا کنند و طبعا زیان ناشی از پیش‌بینی ناصحیح خود را نیز می‌پردازند.

در اینگونه معاملات مجموعه‌ای از افراد دارای اعتبار نسبت به تشکیل یک گروه برای انجام معاملات فردایی اقدام می‌کنند و یک نفر به‌عنوان سرگروه تعیین می‌شود. سرگروه برای بالا بردن تضمین معاملات و پرداخت غرامت در صورت انجام پیش‌بینی نادرست که اصطلاحا «تاوان» نامیده می‌شود متناسب با سقف فعالیت مورد تقاضای عضو، از وی چک تضمین یا اصطلاحا چک گارانتی دریافت می‌کند.

به‌عنوان مثال، اگر عضو تقاضای معامله بالای یک میلیون دلار یا بالای یک خط را داشته باشد، باید چک تضمین به مبلغ بالاتری بپردازد.

جهت انجام معاملات فردایی ارز، معمولا در پایان یک روز کاری طرفین معامله براساس پیش‌بینی خود از قیمت ارز در روز آینده، با یکدیگر معامله می‌کنند و در پایان روز کاری که معمولا حدود ساعت ۱۵ است، تسویه انجام می‌شود.

در واقع هر طرفی که پیش‌بینی ناصحیح انجام داده بود باید تفاوت نرخ واقعی ارز در روز آینده و نرخ پیش‌بینی شده را به‌عنوان غرامت به طرف مقابل بپردازد. فردی هم که به هر دلیل از پرداخت تاوان خودداری کند، از گروه و طبعا از بازار اخراج خواهد شد و اعتبارش برای انجام معاملات فردایی از بین خواهد رفت. براساس مطالعه انجام شده، در این دسته از معاملات ارزی، هیچ نوع متن قرارداد مکتوبی بین طرفین امضا نمی‌شود و توافقات به‌صورت حضوری یا تلفنی صورت می‌گیرد. همچنین  تحویل ارز هیچ‌گونه موضوعیتی برای طرفین ندارد.

چه کسانی در معامله طلای فردایی شرکت دارند؟

سه گروه از افراد فروشنده، خریدار و تحلیل‌‌‌گران نوسان در این معاملات شرکت می‌‌‌کنند.

فروشندگان در این بین کسانی هستند که بیشتر از بقیه احتمال سود بردن دارند. چنانچه طلایی که می‌‌‌فروشند با افت قیمت مواجه شوند ضرری نکردند، چرا که با قیمت روز معامله را انجام داده‌‌‌ بودند و در صورت رشد قیمت نیز سود بدست خواهند آورد.

خریداران کالا و طلای فردایی، کسانی هستند که نیاز به آن کالا دارند و با تعیین قیمت و زمان، کالای مورد نیاز خود را پیش‌‌‌خرید می‌‌‌کنند.

تحلیل‌‌‌گران نوسان، افرادی با ریسک‌‌‌پذیری بالا هستند که با وجود بی‌‌‌نیازی از کالا، تنها با پیش‌‌‌بینی نوسانات بازار و شرکت در معاملات فردایی به سود می‌‌‌رسند.

دلار فردایی

دلار یا هر ارز دیگری نیز می‌‌‌تواند به صورت فردایی معامله شود، افرادی که فروشنده‌‌‌ی دلار فردایی هستند در واقع دلاری ندارند و تنها برای هیجان‌‌‌زده کردن بازار و ایجاد تغییر در قیمت‌‌‌ها دست به این معاملات می‌‌‌زنند. در این بین خریداران دلار فردایی افرادی هستند که به دنبال دست‌‌‌یابی به سود بیشتر وارد چنین معاملاتی می‌شوند.

 بسیاری از دلالان ارز در کنار فروش ارز خارج از بازار رسمی معاملات فردایی نیز انجام می‌‌‌دهند. از کلمه دلال پیداست که این افراد تنها به منفعت شخصی فکر می‌‌‌کنند و مصالح بازار برای آن‌‌‌ها اهمیتی ندارد. در نتیجه در هنگامی که قیمت‌‌‌ها به ثبات نزدیک می‌‌‌شوند، این افراد با انجام معاملات فردایی با قیمت‌‌‌هایی بالاتر از قیمت رسمی روز بازار را متشنج می‌‌‌کنند. بنابراین دو دسته از افراد معاملات فردایی دلار شرکت دارند. عده‌‌‌ای که برای ایجاد نوسان وارد این کار شدند و دیگری کسانی هستند که به دنبال سودجویی می‌‌‌باشند.

طلای آب‌‌‌ شده فردایی

طلای آب شده، طلای دست دومی است که برای آن‌‌‌که به چرخه‌‌‌ تولید برگردد در کارگاه‌‌‌های طلاسازی آب می‌‌‌شود. طلای آب شده محصولی است با اعتبار کم، چرا که عیار و اطلاعات آن مشخص نیست. طلای آب شده قیمتی خالص دارد و اجرت بر روی آن حساب نمی‌‌‌شود.

چرا طلای آب‌‌‌ شده؟

بسیاری افرادی که می‌‌‌خواهند سرمایه‌‌‌گذاری کنند، طلای آب شده را انتخاب می‌‌‌کنند. چرا که قیمتی پایین‌‌‌تر نسبت به سکه‌‌‌طلای پرداخت‌‌‌شده و شمش طلا دارد و نبود اجرت و مالیات برروی آن، آن‌‌‌ها را به این محصول علاقه‌‌‌مند کرده‌‌‌است. تنها هزینه‌‌‌ای که اضافه بر خود طلا باید پرداخت شود، کارمزد طلا فروش است که آن‌‌‌ هم به این‌‌‌که طلا را از کجا خریدید بستگی دارد.

معامله طلای آب‌‌‌ شده فردایی

طلای آب‌‌‌ شده به دو صورت فردایی و نقدی معامله می‌‌‌شود. معامله طلا به صورت فردایی یکی از زیرشاخه‌‌‌های معامله طلای کاغذی است. گفته می‌‌‌شود که تفاوت این دو در این است که طلای کاغذی در بازار طلا انجام می‌شود اما معامله طلای فردایی در بازار بورس.

اشکال کنونی معاملات فردایی چیست

در معاملات فردایی طرفین هیچ تعهدی برای انجام بیع (بیع چیست؟) در روز آینده به یکدیگر نمی‌دهند، بلکه روی تغییرات نرخ دلار شرط‌بندی می‌کنند. به عبارت دقیق‌تر، در این تصویر طرفین معامله ریسک نوسان قیمت ارز را پوشش می‌دهند. در واقع هر یک از طرفین معامله که پیش‌بینی ناصحیح انجام دهد، موظف است به اندازه خطا در پیش‌بینی نرخ فردایی ارز، به طرف مقابل تاوان بپردازد.

مثلا اگر قیمت ارز در پایان روز جاری ۶۳۰۰ تومان باشد، طرف اول که انتظار ثبات یا کاهش قیمت را دارد اعلام می‌کند که فردا ساعت ۱۵، قیمت دلار کمتر از ۶۵۰۰ تومان خواهد بود. طرف دوم که انتظار افزایش قیمت را دارد نیز اعلام می‌کند که قیمت دلار بالاتر از ۶۵۰۰ تومان خواهد بود. حال در ساعت ۱۵ روز آینده، اگر قیمت دلار در بازار هر عددی کمتر از ۶۵۰۰ تومان باشد، طرف دوم باید به اندازه مابه‌التفاوت به طرف اول تاوان بپردازد. در مقابل اگر در ساعت ۱۵ روز آینده قیمت دلار هر عددی بالاتر از ۶۵۰۰ تومان باشد، طرف اول باید به اندازه مابه‌التفاوت تاوان به طرف دوم بپردازد.

دو چالش مهم معاملات فردایی چیست

اولین چالش

معاملات فردایی مصداق قمار را دارد. در اینگونه معاملات، طرفین معامله بر روی یک امر کاملا تصادفی یعنی نرخ ارز در روز آینده به معامله می‌پردازند و هریک از آنها موظف است در صورت خطا، تاوان مشخصی به طرف مقابل بپردازد. بنابراین در اینجا هیچ نوع فعالیت واقعی اقتصادی اتفاق نمی‌افتد و صرفا بر روی متغیری تصادفی شرط‌بندی صورت می‌پذیرد.

دومین چالش

معاملات فردایی ارز مصداق غرر دارد.(معامله غرری چیست؟) با توجه به مبهم بودن عوض و معوض در این معامله، چالش غرر به‌ صورت جدی قابل توجه است. چرا که به لحاظ فقهی وجود ابهام در عوض و معوض معاملات یکی از عوامل اصلی ایجاد غرر محسوب می‌شود.

نگاه فقهی به معاملات فردایی چیست

از منظر فقهی به تصویر حقوقی معاملات فردایی ارز نگاه شده است. پژوهشگران معتقدند این تصویر ساختار و تاسیس حقوقی جدیدی محسوب می‌شود که لازم است در چارچوب اصل آزادی و لزوم قراردادها در فقه اسلامی تحلیل شود. به عبارت دیگر نمی‌توان آن را در زمره عقود متعارف و سنتی مانند مرابحه (مرابحه چیست؟)، اجاره و… تحلیل کرد.

در این پژوهش توضیح داده شده است که چهار ضابطه عمومی قرارداد مانند ممنوعیت ربا، ضرر، غرر و قمار وجود دارد که تمامی عقود جدید لازم است این ضوابط عمومی قراردادها را تامین کنند. بر این اساس به نظر می‌رسد در معاملات فردایی ارز دو اصل ممنوعیت قمار و ممنوعیت غرر نیازمند بررسی دقیق‌تر است و سایر اصول مانند ممنوعیت ربا چندان محل بحث نیست.

از دیدگاه قوه قضاییه معاملات فردایی چیست

در معاملات موسوم به معاملات فردایی، که به موجب آن ذینفعان بازار طلا و جواهرات در پایان یک روز معاملاتی، در خصوص قیمت این فلزات با ارزش در روز آینده معامله می‌کنند و بر اساس پیش‌بینی‌هایی که از نرخ طلا و جواهر در روز آینده دارند، تعهدی بر عهده می‌گیرند و بر این اساس تحصیل سود می‌کنند یا متحمل زیان می‌شوند؛

اولاً، چنانچه طرفین قصدی برای انجام بیع در موعد مقرر نداشته باشند و تعهدی در این زمینه بر عهده نگیرند و درواقع موضوع معامله، صرفاً مابه التفاوت قیمت روز فروش و روز موعد مقرر باشد، به لحاظ فقدان شرایط صحت معامله موضوع ماده 190 قانون مدنی، باطل است.

ماده 190 قانون مدنی

۱) قصد طرفین و رضای آن‌ها ۲) اهلیت طرفین ۳) موضوع معین که مورد معامله باشد ۴) مشروعیت جهت معامله
اینجا کلیک کنید

ثانیاً، چنانچه معامله نسبت به مال پایه صورت گیرد و قصد طرفین بر تحویل طلا و جواهر در آینده و یا تعهد آنان به بیع در آینده احراز شود، در صورت دارا بودن دیگر شرایط صحت معامله، واجد آثار حقوقی است. درهرصورت احراز قصد طرفین و شرایط صحت معامله بر عهده مقام قضایی رسیدگی کننده است.

ثالثاً، در معامله قسم نخست، احراز وصف کیفری موضوع و انطباق رفتار ارتکابی با قوانین جزایی حاکم، امری است که بر عهده مقام قضایی رسیدگی کننده است .

انجام هرگونه معاملات فردایی ارز، سکه و طلا ممنوع است

پلیس امنیت اقتصادی در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که انجام هرگونه معاملات فردایی ارز، سکه و طلا برابر قانون ممنوع است. فقط معاملاتی مجاز و قانونی است که در واحدهای صنفی قانونی و رسمی و با رعایت قوانین و مقررات پولشویی و مالیاتی انجام شود. 

هرآنچه سؤال یا مُشکلی در ارتباط با این مقاله دارید لطفاً از طریق دیدگاه در میان بُگذارید، دیدگاه شما بدون پاسخ نخواهد ماند.

دربارۀ من

اینجانب، با توجه به تحصیلات خود در رشته حسابداری تا مقطع دکتری و عضویت در مجامع حرفه‌ای و همچنین در کانون کارشناسان رسمی دادگستری به عنوان کارشناس رسمی با هدف ایجاد بستری بهتر برای انجام انواع خدمات مالی و به اشتراک گذاشتن برخی از تجارب با اهمیت، در حوزه‌های مختلف مالی و مالیاتی، حسابرسی و بالاخص کارشناس رسمی، اقدام به ایجاد این سایت نموده‌ام.
دربارۀ من

کپی با ذکر منبع بدون اشکال می‌باشد

لطفا به این مقاله امتیاز دهید

2 نظر

ارسال نظر

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

× ارتباط از طریق واتس‌اَپ